Penseelvormen.

Alleen marterhaarsoorten en eekhoorn laten zich in een vlijmscherpe punt zetten. Toch kan in principe ieder haarsoort in vorm worden gezet. Iedere zetting heeft zijn eigen penseelstreek, die weer beïnvloed wordt door de gebruikte haarsoort.
De haarbundel wordt meestal door de fabrikant in een bepaalde vorm verlijmd. Dit doet hij om beschadiging te voorkomen tijdens het transport.

Rond gepunt penseel.

Rond gepunte penselen kunnen alleen van zachte haarsoorten of polyester gemaakt worden. De haren aan de buitenzijde zijn korter dan aan de binnenzijde.
De top van het penseel is rond, als hij droog en ongelijmd is. Zodra het penseel nat is, vormen de haren een punt.
De traditioneel gezette petit gris, ook wel verwaspenseel genoemd kan zoveel vocht bevatten, dat je in een keer grote vlakken kan inwassen.

Sleper.

Slepers zijn penselen met extreem lang haar. De haarbundel sleept achter de beweging van de steel aan. De lange haren kunnen relatief veel vocht bevatten, zodat in een keer lange lijnen of strepen getrokken kunnen worden.
Er zijn verschillende soorten slepers:
Ronde slepers: met een scherpe punt en met een rechte punt. Platte slepers: worden letterzetters genoemd.

Zwaardpenseel:

Een zwaardpenseel is gezet in de vorm van een mes, met de punt aan de buitenkant. Hiermee kan je op een bijzondere speelse wijze een tekenachtige toets zetten op je werk.

Bombé.

Dit is een penseel met een ovale top.

Gussow.

Dit is een plat penseel met een recht uiteinde. De lengte van het haar is tenminste gelijk aan de breedte. Zowel de breedte als de dikke kant van het penseel kan worden gebruikt.

Gussow- interlocked.

Bij dit penseel zijn 2 bundels haar in de bus zo samengebonden, dat ze naar elkaar toe neigen.

Gussow-lang.

Dit penseel kan door de lengte van zijn haren meer verf vasthouden en geeft een beweeglijker toets.

Kattetong.

Dit is een plat penseel met een ronde punt.

Beitelpenseel.

De haren van dit penseel lijken op een beitel. Dit penseel kan heel veel dikke vast vasthouden en geeft een zeer speelse toets.

Ronde borstel.

Bij dit penseel wordt het haar hetzelfde gezet als een rond gepunt penseel. Doordat het een varkensharen penseel is, heeft het een ronde top.

Waaierpenseel.

Bij dit penseel staan de haren in de vorm van een waaier. Zeer geschikt om volkomen gladde overgangen met olieverf te maken.

Spalter.

Dit is een brede platte borstel of penseel. Ze worden gebruikt voor zeer grote stukken in te schilderen. Je kunt deze kwasten ook gebruiken om een ondergrond (bijv. linnen)te prepareren.

Hoe ga ik met mijn penseel om?
Hoe maak ik hem schoon?
En hoe zorg ik voor mijn penseel?

Je moet behalve voorzichtig zijn ook je penseel goed onderhouden, wil je er bveel plezier aan houden. Penselen, die je slecht onderhoud, ook al zijn ze van goede kwaliteit, gaan toch gebreken vertonen. De penseelharen gaan dan wijd uitstaan, omdat er nog verfresten in zitten en de haren gaan afbreken aan de busrand.
Het beste kun je je penselen reinigen met een zgn kernzeep of Kernseife, een speciale uit plantaardige vetten vervaardigde zeep die geschikt is voor het reinigen en onderhouden van de penseelpunt van zowel natuurlijke als synthetische haarsoorten. Vooral na het reinigen van olieverf uit de olieverf-acrylpenselen met terpentine of op nitrobasis geproduceerde penseelreinigers heeft kernzeep een vettende werking die ervoor zorgt dat de elasticiteit en soepelheid van penseelhaar goed blijft.

Bij het schoonmaken moet je op de volgende dingen letten.

Wateroplosbare verven met water en kernzeep uit het penseel wassen. Zorg dat je verfresten nooit laat opdrogen op het penseel. Acrylverf kan, zolang deze nog nat is, met water worden uitgewassen. Is het eenmaal droog dan zijn alleen nog maar aggressieve oplosmiddelen mogelijk.

Laat olieverfpenselen nooit in een pot met terpentijn of terpetijn staanDeze oplosmiddelen ontvetten het haar te sterk en maken de haren van het penseel voortijdig bros.

Bij het uitwassen de penseelpunt heel goed doorwrijven. Alleen op die manier worden de pigmentresten opgelost, die zich aan de busrand hebben vastgezet.
Olieverfpenselen eerst spoelen met terpentine en grondig met een lap afvegen, vervolgens het haar met zeep en warm water reinigen, totdat de zeep wit gaat schuimen.

Daarna moet je de penselen vervolgens goed uitslaan of met een fijne lap afvegen om de haren van het penseel in de oorspronkelijke vorm terugbrengen. Laat penselen nooit op het haar rusten, bewaar ze staande in een vaas of pot.

Laat het penseel goed drogen. Leg deze echter nooit op de verwarming: niet alleen droogt het haar dan te snel, maar ook krimpt de houten steel waardoor de bus los gaat zitten.

Tegenwoordig zijn er ook goede alternatieven op de markt voor de schadelijke oplosmiddelen: de zogenaamde VCA’s, (Vegetable Cleaning Agents). Kwasten schoonmaken gaat wel iets anders dan met vluchtige organische oplosmiddelen, bijvoorbeeld omdat er weinig van nodig is. Vul een pot met wat VCA (bijvoorbeeld Vegeol). Wrijf de kwast af aan een lap of krant. Dan roer je de kwast door de VCA en wrijf je hem tegen de bodem van de pot. Dit doe je totdat de kwast is verzadigd. Om te voorkomen dat er bezinksel in de kwast komt, kunt u een rooster halverwege de pot plaatsen. Wrijf de kwast tegen dit rooster zodat het bezinksel eronder blijft. Laat het VCA de verf oplossen, dit duurt ongeveer een minuut. Kwast nogmaals uitwrijven en uitknijpen boven de pot. Dikke kwasten moeten langer weken en beter worden uitgespoeld. Vervolgens nawassen met lauwwarm water en wat kernseife, grondig uitspoelen en laten drogen. De penselen zijn nu schoner dan met terpentine had kunnen worden bereikt.